Kwa karne nyingi, kumekuwa na mjadala kuhusu chimbuko halisi la Freemasonry. Ingawa simulizi maarufu husema kwamba ilianza rasmi Uingereza mwaka 1717 kupitia kuundwa kwa Grand Lodge of England, ushahidi wa kihistoria unaonyesha mizizi yake ya awali ipo Scotland, hususan katika jiji la Edinburgh, karne nyingi kabla ya tukio hilo.
Katika Scotland, kumbukumbu za kale zinaonyesha kuwepo kwa lodges za stonemasons (mafundi wa mawe) kuanzia karne ya 15. Lodges hizi zilikuwa na kanuni, mikutano na wanachama waliorekodiwa rasmi. Miongoni mwa kumbukumbu muhimu ni Sheria za William Schaw za mwaka 1598–1599, ambazo ziliorodhesha taratibu za lodges na kuhalalisha Edinburgh Lodge kama lodge kuu. Hii inaonyesha kwamba Freemasonry ilikuwa na muundo wa kijamii na kiutendaji Scotland muda mrefu kabla ya kuanzishwa kwa Grand Lodge of England.
Sababu kubwa ya historia ya Scotland kusahaulika ni kwamba London, ikiwa kitovu cha siasa na uchapishaji, ilipewa nafasi ya kuandika simulizi rasmi. Kuundwa kwa Grand Lodge of England mwaka 1717 kulichukuliwa kama mwanzo wa Freemasonry ya kisasa, na kwa kuwa Uingereza ilikuwa na ushawishi mkubwa wa kisiasa na kitamaduni, simulizi hilo likasambaa na kukubalika kimataifa. Scotland, licha ya ushahidi wake wa awali, ilibaki pembeni katika simulizi kuu.
Aidha, dhana ya “Freemason” ilianza kutumika sana baada ya 1717. Kabla ya hapo, Scotland ilitumia istilahi ya “freeman mason” kwa wanachama huru wa lodges za mafundi. Tofauti hii ya lugha na dhana ilichangia kupuuzwa kwa mchango wa Scotland. Hata hivyo, wanahistoria wengi wa sasa wanakubaliana kwamba lodges za Scotland zilikuwa msingi wa kuibuka kwa Freemasonry ya kisasa.
Kwa hivyo, ingawa Uingereza mara nyingi hutajwa kama chimbuko rasmi, ukweli ni kwamba Scotland ndiyo iliyoweka misingi ya awali ya Freemasonry kupitia lodges zake za kale, kanuni za Schaw, na wanachama wa kwanza wasio mafundi. England ilipata heshima ya “chimbuko” kwa sababu ya kuanzishwa kwa taasisi kubwa na ushawishi wa kisiasa, lakini mizizi ya kihistoria iko Edinburgh na maeneo mengine ya Scotland.
